Het verhaal achter de platenhoes: Hunky Dory (1971) – David Bowie

“Hunky Dory. Alles gaat zijn gangetje, vrij vertaald. En dat als titel van een LP van uitgerekend David Bowie, wiens leven, personage en muziek eerder het tegenovergestelde waren van hunky dory.

David Bowie zocht altijd de grenzen op. De grens van man/vrouw zijn. Homo, hetero? Het maakte hem niet uit. ‘Ik ben geen man en geen vrouw. Ik ben mens’, was een uitspraak van hem. Ook in zijn muziek was hij grensverleggend bezig; van experimenteel (‘Low’), soulinvloeden (‘Station to Station’) tot mainstream (‘Let’s dance).

Maar hoe graag hij ook grenzen verlegde, hij bleef altijd meester van zijn eigen situatie. Daarvoor gebruikte hij de metafoor van het baden in de branding van de zee. ‘Niets is zo fijn om net niet meer het zand onder je voeten te voelen’. Oftewel: niet een beetje pierenbaden, maar ook niet verzuipen in de zee. Op en top Bowie.

Als puber vond ik dit grensverleggende gedrag maar vreemd en eng. Een man in vrouwenkleren. Make-up. Ik moest er niets van hebben. De LP Hunky Dory is daarom een beetje aan mij voorbijgegaan. Toetsenist Rick Wakeman van Yes speelde er wel op mee. Daarom had ik de LP in mijn bezit. Pas veel later liet ik mijn vooroordelen over Bowie varen en ontdekte ik zijn genialiteit. Hunky Dory is een prachtplaat.

De hoes is gemaakt door George Underwood, een boezemvriend van Bowie (ook al beschadigde hij ooit in een stoeipartij Bowies rechteroog). De hoes is gebaseerd op foto’s van de Duitse actrice en zangeres Marlene Dietrich. ‘Ich bin von Kopf bis Fuss aus Liebe eingestellt’, is haar legendarische nummer uit de jaren ‘30. Een gevleugelde uitsprak van haar is ‘Ein bisschen Bi, schadet nie’.

Ineens vallen de puzzelstukjes in elkaar. David Bowie was in zijn jeugd een groot fan van Marlene Dietrich. De vrouw met de slaapkamerogen. De vrouw in mannenkleren. Het sekssymbool dat mannen verslond. Een femme fatale die menig filmster en producent verleidde, die vervolgens zijn huwelijk zag stranden. Ik heb haar biografie, geschreven door haar dochter Maria Riva, met rode oortjes gelezen.

David Bowie trad in de voetsporen van Marlene Dietrich. Relaties met mannen en vrouwen. Seks, drugs en geniale muziek. Wat een eenvoudig burgerlijk leven heb ik dan. Geen wilde affaires, maar gewoon een trouwe hond. Over mij zal geen biografie geschreven worden. Alles gaat gewoon zijn gangetje.”

Door Gerrit-Jan Vrielink